จักรยานก็ดีนะ

คนจีนส่วนใหญ่ยังใช้จักรยานกันอยู่ แต่ค่าที่บ้านเขาเจริญขึ้นมาก จักรยานธรรมดาก็เลยถูกดัดแปลงเป็นจักรยานไฟฟ้า คือมีมอเตอร์ไฟฟ้าปั่นโซ่ให้ล้อหมุน ความเร็วน้องๆมอเตอร์ไซค์เชียวล่ะ ถ้าไฟหมดก็สามารถกลับไปใช้แรงถีบเหมือนเดิมได้ ผมเห็นชาวบ้านเขามีใช้กันทั่วไป ดูหน้าตาของมันน่าจะผลิตง่าย ราคาคงไม่แพง ได้ยินว่าบ้านเราก็มีเอามาขายเหมือนกัน แต่ยังไม่เคยเห็นใครขี่บนถนนเลย หรืออาจจะเอามาขายแบบที่ทำอย่างหรู สำหรับคนรวยซื้อไว้ขี่เล่นในอาณาเขตส่วนตัวก็ไม่แน่ใจ

 

เรื่องจักรยานของคนจีนเมืองใหญ่ๆ ผมชอบใจตรงที่เขากั้นรั้วเหล็กไว้เป็นเลนเฉพาะสำหรับจักรยานและมอเตอร์ไซค์ ไม่ต้องไปวิ่งปะปนกับรถยนต์ คนขี่จักรยานก็สะดวก มีถนนให้วิ่งไปได้ทั่วเมือง แถมยังปลอดภัยไม่ต้องกลัวว่ารถจะมาแย่งเลนคุณเพราะมีรั้วกั้นให้ตลอดแนว ผมว่าการพัฒนาที่ถูกมันควรจะเป็นแบบนี้แหละ คือพัฒนาโดยคำนึงถึงพื้นฐานของคนส่วนใหญ่ และมองการณ์ไกล เห็นว่าอะไรมีประโยชน์ก็ไม่จำเป็นต้องไปตัดมันทิ้ง

เพราะแต่เดิมผู้คนเขาขี่จักรยานกัน ต่อมาเมื่อเริ่มใช้รถยนต์ส่วนตัวกันมากขึ้น เขาก็เลยกั้นเลนไว้ให้จักรยาน เขาต้องคำนึงถึงคนจนซึ่งเป็นคนส่วนใหญ่เอาไว้ก่อน ทำไมคนไทยแค่นี้คิดกันไม่ได้นะ

บ้านเรานี่ปล่อยให้รถมาแย่งถนนไปครองหมด คนจนก็เลยต้องเลิกใช้จักรยานด้วยความจำยอม และเพราะทุกคนต่างเห็นพ้องกันว่า “ยานยนต์” คือสิ่งที่ “ใช่” สุดท้ายแม้แต่จะออกจากซอยไปขึ้นรถเมล์ เราก็ต้องควักตังค์จ่ายค่ามอเตอร์ไซค์รับจ้าง

สมัยก่อนตอนผมเรียนมัธยม ยังจำได้ปากซอยจะมีที่รับฝากจักรยาน ใครอยู่กลางซอยไปถึงก้นซอยก็จะถีบสองล้อออกมาผูกโซ่ไว้ที่ปากซอยตอนเช้า พอตอนเย็นก็มาถีบกลับเข้าซอยไป แต่เดี๋ยวนี้ไม่มีแล้ว ที่รับฝากจักรยานกลายเป็นวินมอเตอร์ไซค์ไปแล้ว

อย่างเมืองเชียงใหม่ แต่เดิมเขาก็ปั่นจักรยานกัน แต่พอคนเริ่มใช้รถยนต์กันมาก ก็กลายเป็นว่าต้องเดือดร้อนหาถนนให้รถวิ่งกันให้พอ หลังๆมานี่เห็นพยายามรณรงค์ให้ประชาชนกลับไปใช้จักรยานเหมือนเก่า นัยว่าแก้ปัญหารถติด ลดมลพิษ ส่งเสริมสุขภาพ และเหตุผลล่าสุดคือน้ำมันแพง 

บางคนบอกว่าเมืองไทยไม่เหมาะจะใช้จักรยาน เพราะเป็นเมืองร้อน เหตุผลนี้เป็นเรื่องจริงจังรึเปล่าก็ไม่แน่ใจ ถ้าพูดว่าอากาศร้อนอบอ้าวทำให้คนไทยชอบจะไปไหนด้วยรถยนต์กันมาก ผมก็เห็นด้วยครับ แต่ถ้าสรุปว่า อากาศบ้านเราแม้แต่จะขี่จักรยานก็ยังไม่ได้ อันนี้ผมเริ่มไม่เห็นด้วยแล้ว เพราะงั้นก็เท่ากับว่าเราเองไม่ได้ต่อสู้ หรือไม่ได้พัฒนาอะไรเลยจากความบีบคั้นทางธรรมชาติ พอจะหาทางออกก็กลับแก้ปัญหาไม่ตรงจุด เจออากาศร้อนหน่อยก็นำเข้ารถยนต์มาขับกันเต็มเมือง ทั้งๆที่บ้านเราก็ไม่ได้ร่ำรวยอะไร

ส่วนตัวผมอยากใช้จักรยานนะครับ อยากออกกำลังกาย ถ้ารัฐบาลให้ความสนใจและผลักดันเรื่องนี้จริงจังก็ดีสิ ผมว่ามันแก้ปัญหาได้หลายๆเรื่อง ทั้งลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ ลดการใช้พลังงาน ถึงแม้มันอาจไม่ได้แก้ปัญหาระบบขนส่ง หรือแก้ปัญหาการเดินทางที่เป็นภาพใหญ่ๆ แต่ผมเชื่อว่าเจ้าจักรยานจะทำให้วิถีชีวิตคุณค่อยๆปรับตัวเข้าหามันทีละน้อย ถ้าคุณสามารถใช้จักรยานได้สะดวกขึ้น คุณก็จะค่อยๆย้ายตัวเองมาอยู่ในจุดที่สามารถจะถีบจักรยานแล้วไปต่อรถไฟฟ้า หรือไปต่อขนส่งมวลชนอื่นๆได้

แต่ก็นั่นแหละ ถ้ารัฐจะเอาจริงก็ต้องวางแผนให้เป็นระบบไปเลย อย่ารณรงค์แค่ให้คนควักกระเป๋าซื้อจักรยานมาถีบกันตามมีตามเกิด คุณต้องหาเลนให้เขาวิ่งได้อย่างปลอดภัย หาที่จอดจักรยานให้เขา จากนั้นก็เริ่มทำบรรยากาศริมทางให้สวยงาม ปลูกต้นไม้ใหญ่ให้ร่มรื่น

พอถึงหน้าร้อนเจ้าต้นราชพฤกษ์ตามรายทางจะแข่งกันออกดอกพวงเหลืองเต็มพรืดสุดสายตา ถีบจักรยานไปก็ฟังคนซ้อนท้ายพูดอะไรไปเรื่อยเจื้อย…

ผมดูหนังโรแมนติกมากไปรึเปล่าเนี่ย…